Một tấm ảnh đang được chia sẻ trên mạng khiến nhiều người dừng lại khá lâu. Trước cửa một ngôi nhà có tang là tấm bảng nhỏ, trên đó viết: “Kính chào bà con lối xóm. Nay tôi đã mãn duyên trần. Xin giữ lại ân tình nghĩa xóm.”
Không rõ những câu ấy do người đã khuất để lại, gia đình viết thay lời hay đơn vị tang lễ chuẩn bị. Nhưng có lẽ nguồn gốc cũng không còn quá quan trọng, bởi điều khiến người ta xúc động nằm ở cách một lời vĩnh biệt được nói ra: nhẹ nhàng, tử tế và vẫn nhớ đến những người từng sống cạnh mình.
HAI NGƯỜI BẠN TỪ THUỞ CƠ HÀN
Nhìn tấm bảng ấy, tôi lại nhớ đến cô Cúc ở khu nhà mình ngày trước. Cô có một lò mổ lợn khá lớn, kinh tế dư dả nhưng sống một mình, không chồng con. Rồi một ngày, cô phát hiện ung thư cổ tử cung khi bệnh đã ở giai đoạn nặng và di căn vào xương.
Bố mẹ đều đã mất, người thân gần nhất là em trai nhưng anh cũng có gia đình riêng, không thể ngày đêm túc trực. Những ngày ấy, hai người bạn gái của cô Cúc từ thuở cơ hàn xuất hiện. Họ chẳng khá giả gì, nhưng ngày nào cũng thay nhau vào bệnh viện chăm bạn.
Có lần mọi người trong khu đến thăm, một người đang ngồi trên giường ôm cô Cúc vào lòng để cô có chỗ dựa, người kia ngồi bên cạnh chậm rãi đút từng thìa cháo. Đến lúc ấy, tiền bạc có thể trả viện phí, mua thuốc và thuê người chăm sóc, nhưng có những việc chỉ một người thực sự thương mình mới làm được.
“NÍN ĐI, ĐỂ NÓ CÒN RA ĐI THANH THẢN”
Khoảng ba tháng sau, cô Cúc rơi vào hôn mê và bệnh viện cho gia đình đưa về nhà. Chiếc xe cứu thương đưa cô trở lại con ngõ quen thuộc, nhưng chưa kịp về tới nhà thì cô đã trút hơi thở cuối cùng.
Tôi vẫn nhớ lúc cửa xe mở ra, một người bạn của cô khóc mãi không thôi. Người còn lại cũng đau đớn nhưng cứ nhắc bạn: “Nín ngay, để nó còn ra đi thanh thản, còn siêu thoát chứ.” Một câu nói rất dân dã, chẳng có gì trau chuốt, nhưng nghe vào lúc ấy lại khiến những người đứng xung quanh nghẹn lòng.
MÓN QUÀ CUỐI CÙNG
Sau đám tang, em trai cô Cúc đưa cho hai người bạn mỗi người một phong bì lớn. Bên trong là một chiếc vòng tay bằng vàng và một tấm thiệp do chính cô Cúc viết khi bệnh đã rất nặng.
Nét chữ đã nguệch ngoạc, nhưng lời nhắn vẫn rõ: “Tao chỉ đi trước thôi, đừng buồn nhé. Có duyên, chắc chắn kiếp sau gặp lại.”
Hai người phụ nữ đọc xong rồi lặng đi. Chiều hôm ấy, tôi ngồi trong nhà nhìn ra ngoài, thấy họ đứng trước cửa căn nhà vừa mất chủ, ôm nhau khóc giữa ánh chiều chạng vạng của con ngõ quen thuộc.
Chiếc vòng vàng có giá của chiếc vòng vàng. Nhưng tấm thiệp ấy có lẽ chẳng thể định giá, bởi đó là lời cuối cùng của một người biết mình sắp rời khỏi cuộc đời gửi cho những người đã không bỏ mình lại trong những ngày đau đớn nhất.
ĐẾN CUỐI CÙNG, AI CÒN NGỒI BÊN GIƯỜNG MÌNH?
Cô Cúc từng có tiền, còn hai người bạn của cô thì nghèo. Tiền giúp cô có một cuộc sống đầy đủ hơn và chắc chắn cũng giúp ích rất nhiều trong những tháng chữa bệnh, nhưng đến đoạn cuối của cuộc đời, thứ khiến câu chuyện này được nhớ mãi lại không phải căn nhà, lò mổ hay số tài sản cô để lại.
Đó là hình ảnh một người ôm bạn vào lòng cho đỡ đau, một người kiên nhẫn đút từng thìa cháo; là hai người phụ nữ nghèo vẫn thay nhau đến bệnh viện suốt nhiều tháng, rồi đứng trước căn nhà của bạn mà ôm nhau khóc sau khi mọi chuyện đã kết thúc.
“XIN GIỮ LẠI ÂN TÌNH NGHĨA XÓM”
Rồi một ngày, mỗi người đều phải nói lời tạm biệt. Những thứ từng khiến chúng ta tự hào, hơn thua hay bận lòng rồi cũng sẽ ở lại phía sau; còn trong ký ức của những người từng đi qua đời mình, thứ tồn tại lâu hơn thường là cách mình đã đối xử với họ.
Bởi vậy, câu “Nay tôi đã mãn duyên trần. Xin giữ lại ân tình nghĩa xóm” nghe buồn nhưng không bi lụy. Người ra đi chẳng mang theo được gì, chỉ gửi lại một lời chào; người ở lại cũng chẳng giữ được người, chỉ còn giữ được những điều tử tế mà họ từng dành cho nhau.
Có những lúc, hai chữ ân tình đã đủ để kể gần hết một đời người.
-Thu Hằng
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
