Hình tượng “Ba chú khỉ thông thái” – Three Wise Monkeys có lẽ nhiều người từng thấy: một chú che mắt, một chú bịt tai, chú còn lại che miệng. Triết lý quen thuộc phía sau là “Không nhìn điều xấu – Không nghe điều xấu – Không nói điều xấu.”
Nhưng trong bức tranh này, ba chú khỉ đã già. Chẳng còn ai lấy tay che mắt, bịt tai hay che miệng nữa. Cả ba nằm ngủ ngon lành trên giường, còn bên cạnh là ba chiếc cốc đựng những thứ đã được… tháo ra trước khi ngủ: hàm răng giả, đôi tai giả và đôi mắt giả.
TỪ TRIẾT LÝ SỐNG THÀNH QUY LUẬT TUỔI GIÀ
Ngày còn trẻ, “không nghe, không thấy, không nói” là một lựa chọn. Thấy chuyện thị phi thì không nhìn, nghe điều xấu thì không để vào tai, biết chuyện không hay thì giữ miệng. Đó có thể được hiểu như một cách tự kiểm soát bản thân để tránh điều ác và những chuyện không đáng dính vào.
Đến khi về già, họ chẳng cần cố gắng nữa. Không nghe vì tai đã kém. Không thấy vì mắt đã mờ. Không nói nhiều vì răng thật cũng chẳng còn bao nhiêu.
Cùng một hình tượng, nhưng từ triết lý đạo đức bỗng chuyển thành một trò đùa về sinh học.
CÁI HÀI NẰM Ở CHỖ… THỜI GIAN ĐÃ LÀM THAY
Người vẽ khá thông minh khi không phá bỏ biểu tượng cũ mà chỉ cho nó đi thêm vài chục năm. Ba bộ phận từng được những chú khỉ chủ động dùng tay che lại, bây giờ được tháo ra và đặt trong cốc.
Không cần một câu thoại nào, người xem vẫn hiểu cú đùa. Ngày trẻ phải học cách không nghe, không thấy, không nói để sống cho thông thái. Đến một tuổi nào đó, cơ thể tự động hoàn thành cả ba nhiệm vụ.
Vì thế bức tranh vừa vui vừa hơi chua chát. Ta cười vì ý tưởng quá duyên, rồi vài giây sau mới nhận ra: chẳng có chú khỉ nào thắng được thời gian.
Có khi bí quyết cuối cùng của “Ba chú khỉ thông thái” lại đơn giản hơn tất cả những triết lý ban đầu:
Sống đủ lâu, rồi tự nhiên sẽ đạt cảnh giới.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
