ĂN MỘT QUẢ, TRẢ MỘT CỤC VÀNG Nhận 180 triệu đồng, nộp khắc phục hậu quả 1,8 tỷ đồng. Nếu chỉ nhìn vào hai con số, người ta dễ tưởng đây là một câu chuyện về lòng hào phóng hiếm thấy: nhận một, trả mười. Nhân vật chính là ông Lê Đức Giang, cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, người bị truy tố liên quan đến những sai phạm trong việc cấp phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát. Theo thông tin cáo trạng được báo chí phản ánh, ông Giang đã nhận tổng cộng 180 triệu đồng dưới hình thức quà biếu, bồi dưỡng vào các dịp lễ, Tết. Trước phiên tòa dự kiến diễn ra ngày 29/10/2026, gia đình ông nộp 1,8 tỷ đồng để khắc phục hậu quả. MỘT PHÉP TÍNH KHIẾN NGƯỜI TA PHẢI NGHĨ Theo cáo buộc, vì nể nang và động cơ tư lợi, ông Giang đã chỉ đạo cấp dưới xử lý hồ sơ, ký những văn bản liên quan đến việc chuyển nhượng và cấp phép khai thác cát không đúng quy định. Hậu quả được xác định là thiệt hại cho Nhà nước khoảng 5,1–5,2 tỷ đồng. Số tiền 180 triệu đồng ông Giang nhận chỉ là một phần trong câu chuyện lớn hơn về trách nhiệm của người có chức vụ khi đưa ra quyết định liên quan đến tài nguyên công. Vì thế, cần phân biệt rõ: 1,8 tỷ đồng là khoản tiền gia đình nộp để khắc phục hậu quả, không phải khoản hoàn trả trực tiếp cho 180 triệu đồng đã nhận. Việc nộp nhiều hơn số tiền nhận không tự nó chứng minh ông Giang đã hưởng lợi nhiều hơn con số được nêu trong cáo trạng. Nhưng sự chênh lệch ấy vẫn khiến công chúng phải suy nghĩ. Bởi một quyết định công vụ có thể gây thiệt hại lớn hơn rất nhiều so với khoản lợi ích cá nhân được xác định. CÂY ĐINH NĂM TẤC TRONG MỘT PHÉP SO SÁNH Nhìn con số 180 triệu và 1,8 tỷ, tôi chợt nhớ đến câu chuyện cây đinh năm tấc từng gây tranh luận. Năm tấc, nếu hiểu theo cách đo thông dụng, là nửa mét. Một cây đinh dài đến thế thì đã gần như một thanh sắt. Đem hình ảnh ấy vào câu chuyện này, quả là một phép ví von có phần quá khổ. Nhưng châm biếm chỉ nên dừng ở sự tương phản giữa các con số, chứ không thể dùng nó để kết luận ai phạm tội nặng hơn ai. Những vụ án khác nhau có hành vi, thiệt hại, vai trò và chứng cứ khác nhau; không thể xếp hạng trách nhiệm hình sự bằng số tiền khắc phục hoặc vài biệt danh trên mạng. KHẮC PHỤC HẬU QUẢ KHÔNG PHẢI LÀ MUA LẠI QUÁ KHỨ Trong các vụ án kinh tế, việc tự nguyện nộp tiền khắc phục hậu quả có thể được xem xét khi lượng hình theo quy định pháp luật. Đây là một hành động có ý nghĩa thực tế, bởi tài sản bị thiệt hại cần được thu hồi, không thể chỉ dừng lại ở việc xác định trách nhiệm. Tuy nhiên, tiền nộp khắc phục không khiến một quyết định sai trở thành đúng, cũng không tự động xóa bỏ trách nhiệm pháp lý. Việc xác định tội danh, mức độ lỗi và hình phạt vẫn thuộc thẩm quyền của tòa án trên cơ sở chứng cứ được xem xét tại phiên xử. Nếu một cán bộ nhận một khoản lợi ích cá nhân tương đối nhỏ nhưng việc thực thi công vụ gây thiệt hại nhiều tỷ đồng, điều xã hội cần quan tâm không chỉ là người ấy đã nhận bao nhiêu. Câu hỏi lớn hơn là vì sao quyền quyết định đối với tài sản công có thể bị tác động bởi những khoản quà biếu như thế, và những cơ chế kiểm soát nào đã không ngăn được sai phạm bị cáo buộc. NHẬN MỘT, NỘP MƯỜI Một trăm tám mươi triệu đồng không phải số tiền nhỏ đối với nhiều gia đình. Một tỷ tám trăm triệu đồng lại càng không nhỏ. Còn thiệt hại hơn năm tỷ đồng là câu chuyện về tài sản Nhà nước và trách nhiệm quản lý, chứ không đơn thuần là phép cộng trừ giữa người đưa và người nhận. Trước khi tòa án đưa ra phán quyết, mọi cáo buộc vẫn cần được xem xét đúng trình tự tố tụng. Nhưng các con số trong hồ sơ đã đủ tạo nên một nghịch lý đáng suy ngẫm. Nhận biếu 180 triệu đồng, gia đình nộp khắc phục 1,8 tỷ đồng. Nhận một, nộp mười. ⸻ 🌐 passion.cuongdc.co 🌐 Telegram/CuongDC