TRUMP: “ĐÃ ĐẾN LÚC UKRAINE CẦN MỘT TỔNG THỐNG MỚI, NGƯỜI CÓ THỂ ĐẠT ĐƯỢC THỎA THUẬN” Chưa đầy 24 giờ sau thông báo về thỏa thuận diesel, quan hệ giữa Washington và Kyiv tiếp tục căng thẳng. Ngày 10/10, ông Trump công khai đề nghị Ukraine tìm một tổng thống mới, với lập luận rằng Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bỏ lỡ nhiều cơ hội đạt được thỏa thuận hòa bình với Nga. Phát biểu trước các phóng viên tại Nhà Trắng, ông Trump cho rằng Ukraine cần một nhà lãnh đạo có khả năng đạt được thỏa thuận, đồng thời chỉ trích ông Zelensky tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu Nga bất chấp yêu cầu từ phía Mỹ. Từ góc nhìn Washington, các nhà máy lọc dầu Nga không chỉ là mục tiêu trong cuộc chiến Ukraine mà còn là một mắt xích của nguồn cung nhiên liệu toàn cầu. Hai cách nhìn này đang tạo ra mâu thuẫn trực tiếp: Mỹ muốn bảo vệ nguồn cung diesel, còn Ukraine muốn làm suy yếu nguồn lực của Nga. ZELENSKY: MÓN QUÀ CHO PUTIN KHÔNG MANG LẠI HÒA BÌNH Phản ứng của ông Zelensky khá gay gắt. Nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng việc nới lỏng trừng phạt dầu mỏ Nga khi chưa có một thỏa thuận xuống thang bền vững sẽ tạo thêm nguồn thu cho Moscow, trong khi chiến tranh vẫn tiếp diễn. Ông gọi quyết định này là một biểu hiện của sự yếu thế và chỉ trích việc sử dụng các cuộc đàm phán hòa bình như một màn khói che đậy thỏa thuận năng lượng. Kyiv đặc biệt bất bình khi các cuộc tiếp xúc ngoại giao tại Miami vẫn đang diễn ra, với sự tham gia của các đại diện Mỹ, Ukraine và châu Âu. Sự đối lập càng rõ rệt khi Nga tiếp tục tiến hành những cuộc không kích gây thương vong dân sự tại Ukraine, trong đó có Zaporizhzhia. Đối với Kyiv, việc Moscow được tiếp cận thêm thị trường nhiên liệu trong lúc các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn đặt ra câu hỏi về hiệu quả của sức ép kinh tế và tính nhất quán trong chính sách của Washington. KHÔNG CÓ KẺ THÙ VĨNH VIỄN, NHƯNG LỢI ÍCH CŨNG CÓ CÁI GIÁ CỦA NÓ Ngày 9/10, Bộ Tài chính Mỹ thực sự đã ban hành Giấy phép chung số 135, cho phép một số giao dịch liên quan đến bán, vận chuyển và nhập khẩu diesel có xuất xứ Nga. Đây là hành động chính sách cụ thể, chứ không đơn thuần là một lời tuyên bố của ông Trump. Tuy nhiên, giấy phép có phạm vi và thời hạn nhất định, không đồng nghĩa Mỹ đã xóa bỏ toàn bộ các biện pháp trừng phạt Nga. Hiệu quả kinh tế của thỏa thuận cũng chưa chắc tương xứng với quy mô được công bố. Một số chuyên gia năng lượng nhận định lượng diesel Nga quay lại thị trường có thể chủ yếu làm thay đổi dòng chảy thương mại, thay vì tạo ra nguồn cung mới đủ lớn để kéo giá nhiên liệu xuống mạnh và lâu dài. Trong khi đó, Nga có thêm cơ hội tiêu thụ sản phẩm và thu ngoại tệ. Tuyên bố yêu cầu Ukraine thay tổng thống cũng không thể lập tức chuyển thành một cuộc bầu cử. Ukraine đang trong tình trạng thiết quân luật, khiến việc tổ chức bầu cử tổng thống thông thường vướng những rào cản pháp lý và thực tiễn. Phát biểu của ông Trump vì thế trước hết là một tín hiệu gây sức ép chính trị đối với Kyiv. Câu chuyện diesel Nga phơi bày một nghịch lý của quan hệ quốc tế: Washington có thể duy trì bất đồng sâu sắc với Moscow về Ukraine, nhưng vẫn tìm thấy lợi ích chung trong việc đưa nhiên liệu ra thị trường. Ngược lại, một quốc gia đang được Mỹ hỗ trợ như Ukraine vẫn có thể trở thành đối tượng chịu sức ép khi chiến lược quân sự của họ va chạm với ưu tiên kinh tế của Washington. Bức biếm họa Trump và Putin ngồi cạnh nhau ngắm bình minh, đặt tay lên thùng dầu và cùng hô “MÃI LÀ ANH EM!” vì thế là một cách cường điệu hóa đầy châm biếm. Nó không chứng minh hai nhà lãnh đạo có liên minh ngầm, nhưng đặt đúng câu hỏi về sự linh hoạt của những ranh giới chính trị khi lợi ích năng lượng xuất hiện. Không có kẻ thù vĩnh viễn, lợi ích có thể khiến những đối thủ ngồi lại với nhau. Nhưng một thỏa thuận có lợi cho hai bên chưa chắc đã có lợi cho bên thứ ba, và càng chưa chắc đủ sức mang lại hòa bình. ⸻ 🌐 passion.cuongdc.co 🌐 Telegram/CuongDC