Thi cử vốn lắm nỗi niềm,
Thật thà nhiều lúc lặng im giữa đời.
Điểm thi nước chảy mây trôi,
Lòng ngay dạ thẳng một đời bình yên.
...
Con thương mến,
Chú không biết tên con là gì. Chỉ biết mấy bữa nay, giữa bao nhiêu lời bàn tán về một bảng điểm đang làm xôn xao cả nước, mắt chú cứ dừng lại ở một con số nhỏ xíu của con.
Sáu điểm.
Giữa một hàng dài những điểm chín, điểm mười, con số đó bỗng trở nên lẻ loi đến lạ.
Chú không viết lá thư này để ca ngợi điểm sáu. Cũng không phải để nói rằng học chưa giỏi thì đáng tự hào. Kỳ thi nào cũng vậy, ai cũng mong làm được bài thật tốt. Chắc con cũng từng mong như thế.
Điều chú muốn nói chỉ đơn giản là thế này:
Nếu sáu điểm ấy là kết quả đúng với sức học của con, thì con chẳng có điều gì phải cúi đầu.
Điểm số sinh ra để phản ánh năng lực. Có người đạt mười. Có người chín. Có người sáu. Có người còn thấp hơn nữa. Một phổ điểm bình thường vốn dĩ phải như vậy. Chính sự khác nhau ấy mới làm nên ý nghĩa của một kỳ thi.
Bởi vậy, điều đáng quý nhất không phải con đạt bao nhiêu điểm, mà là con đã bước ra khỏi phòng thi với một lương tâm thanh thản.
Có người sẽ nhìn bảng điểm rồi chỉ thấy con số sáu của con thật “xấu”. Nhưng chú thì lại thấy ở đó một vẻ đẹp khác.
Đó là vẻ đẹp của sự chấp nhận chính mình.
Đời người lạ lắm con à.
Có những thứ nhìn lấp lánh hôm nay, mai đã chẳng còn ai nhớ. Nhưng cũng có những điều rất bình thường, rất âm thầm, lại theo mình suốt cả cuộc đời.
Một điểm số trung thực là một trong những điều như thế.
Mai này, dù con học đại học hay học nghề, dù con làm kỹ sư, bác sĩ, công nhân hay người buôn bán nhỏ, sẽ chẳng mấy ai còn hỏi con năm mười tám tuổi được mấy điểm Toán.
Điều người ta nhìn vào sẽ là cách con sống.
Con có giữ lời hứa không.
Con có dám nhận sai không.
Con có làm điều đúng khi chẳng ai nhìn thấy không.
Những câu hỏi đó quan trọng hơn bất kỳ con số nào trên một tờ giấy.
Mấy ngày nay, chú đọc nhiều ý kiến trên mạng. Có người tức giận. Có người thất vọng. Có người mỉa mai. Cũng có người vội vàng phán xét.
Nhưng chú nghĩ, đừng để những lời ấy đè nặng lên vai một đứa học trò.
Việc đúng sai của kỳ thi rồi sẽ được những người có trách nhiệm làm rõ.
Còn con, hãy giữ cho mình điều quý nhất: sự tử tế và lòng tự trọng.
Nếu một ngày nào đó con tình cờ đọc được lá thư này, chú chỉ mong con nhớ một điều:
Đừng bao giờ xấu hổ vì một kết quả phản ánh đúng sức học của mình.
Người đáng xấu hổ không phải là người được sáu điểm sau khi đã cố gắng hết sức.
Người đáng xấu hổ là người đánh đổi sự trung thực chỉ để có một con số đẹp.
Đường đời dài lắm.
Một kỳ thi không quyết định cả cuộc đời.
Nhưng cách mình đi qua kỳ thi ấy có thể trở thành nền móng cho nhân cách của mình sau này.
Rồi sẽ đến lúc bảng điểm này chìm vào quên lãng.
Những con số hôm nay sẽ chỉ còn là một dòng dữ liệu trong kho lưu trữ.
Nhưng chú tin có một điều sẽ còn ở lại.
Đó là cảm giác bình yên của người biết rằng: mình không nợ ai một điểm số, cũng không nợ chính mình một lời xin lỗi.
Nếu sáu điểm ấy thật sự là công sức của con, thì hãy giữ lấy nó như một kỷ niệm đẹp của tuổi mười tám.
Không phải vì nó cao.
Mà vì nó là của con.
Thương chúc con đủ bình tâm để bước tiếp, đủ nghị lực để học tốt hơn, và đủ bản lĩnh để suốt cuộc đời sau này chỉ đi tìm những thành quả do chính đôi tay, khối óc và lương tâm mình làm ra.
Thương con.
-TRUONG CHAU HUU DANH
