♔ ♔ ... LÒNG TỐT ĐI QUA “CỬA SAU”
Vụ một bác sĩ CKII tại Bệnh viện Chợ Rẫy gợi ý bệnh nhân chuẩn bị ba phong bì, mỗi phong bì 1 triệu đồng để nhờ khoa cấp cứu sắp xếp mổ sớm, trước hết phải gọi đúng tên: bác sĩ đã sai.
Bệnh viện Chợ Rẫy khẳng định việc gợi ý bệnh nhân đưa phong bì không phải chủ trương của bệnh viện. Chính bác sĩ cũng thừa nhận bệnh nhân không thuộc diện cấp cứu nhưng muốn nhờ mối quan hệ để được sắp xếp mổ sớm hơn.
Chừng đó đã đủ để thấy vấn đề. Trong bệnh viện công, một bệnh nhân không thể được ưu tiên chỉ vì có ba chiếc phong bì, dù số tiền là 3 triệu hay 30 triệu đồng.
BỆNH NHÂN MUỐN ĐƯỢC GIÚP
Theo bài báo, bà Q., 50 tuổi, từ Cà Mau lên TP.HCM điều trị sỏi túi mật. Vì lịch mổ đã kín, bà phải chờ; trong khi việc ở lại thành phố tiếp tục phát sinh tiền ăn, ở và đi lại.
Bác sĩ trước đó hướng dẫn bệnh nhân theo lịch mổ thông thường. Sau khi bệnh nhân trình bày hoàn cảnh và mong được mổ sớm, phương án đưa bệnh nhân qua khoa cấp cứu mới xuất hiện.
10 triệu đồng không phải tiền phong bì. Theo bài báo, đó là khoản tạm ứng cho bệnh viện trước phẫu thuật; nếu còn dư, bệnh viện sẽ hoàn lại. Còn ba phong bì, mỗi phong bì 1 triệu đồng, mới là khoản bác sĩ gợi ý để “gửi” khi nhờ khoa cấp cứu.
3 TRIỆU ĐỒNG KHÔNG PHẢI VẤN ĐỀ LỚN NHẤT
Giả sử bác sĩ không giữ một đồng nào trong ba phong bì ấy, vấn đề vẫn còn nguyên.
Bởi câu hỏi không phải:
“Bác sĩ có tham 3 triệu đồng hay không?”
Mà là:
“Tại sao một bệnh nhân có thể đi từ hàng chờ bình thường sang một con đường khác nhờ quan hệ cá nhân và ba chiếc phong bì?”
Nếu bà Q. được mổ sớm hơn, chắc chắn bà được lợi: bớt những ngày đau đớn, bớt tiền nhà trọ, ăn uống và thời gian người thân phải ở lại TP.HCM.
Nhưng một người bước lên thì có thể một người khác phải đứng lại.
Người đó cũng có thể từ Cà Mau. Cũng có thể nghèo. Cũng có thể đang đau. Chỉ khác một điều: họ không biết phải tìm ai để “nhờ”.
Đó mới là phần khó chịu nhất của câu chuyện.
LÒNG TỐT CŨNG CẦN MỘT QUY TRÌNH
Tôi tin rằng trong bệnh viện có rất nhiều tình huống bác sĩ linh hoạt vì thương bệnh nhân.
Một người ở tỉnh xa, hoàn cảnh khó khăn, phòng mổ còn khả năng tiếp nhận, bác sĩ tìm cách giải quyết sớm hơn — xét trên quan hệ giữa hai con người, điều đó rất dễ thông cảm.
Nhưng một bệnh viện công không thể vận hành bằng câu hỏi:
“Bác sĩ này có thương bệnh nhân này không?”
Nó phải vận hành bằng những tiêu chí mà bệnh nhân khác cũng có quyền tiếp cận.
CÒN CHUYỆN “ĐÃ NHỜ THÌ ĐỪNG TỐ”?
Tôi không đồng ý với lập luận này.
Ngoài đời, tôi nhờ một người bạn chở ra sân bay, hôm sau mời người ta ly cà phê là chuyện tình nghĩa.
Nhưng trong bệnh viện công, quyền được điều trị không thể vận hành giống một cuộc nhờ vả cá nhân.
Một bệnh nhân có thể vừa muốn được ưu tiên, vừa nhận ra rằng cái giá được đề nghị để có sự ưu tiên ấy là không đúng. Việc họ ban đầu tham gia vào cuộc trao đổi không làm mất quyền phản ánh sự việc sau đó.
Ngược lại, bệnh nhân cũng không nên đòi bác sĩ phá quy trình chỉ vì hoàn cảnh của mình khó khăn.
XÓT XA CHO BÁC SĨ, NHƯNG CŨNG PHẢI XÓT XA CHO NGƯỜI ĐANG XẾP HÀNG
Tôi hiểu vì sao nhiều bác sĩ đọc câu chuyện này lại thấy xót xa cho đồng nghiệp.
Có thể bác sĩ nghĩ mình đang giúp một bệnh nhân tỉnh xa. Có thể ông chẳng hưởng lợi từ ba triệu đồng ấy. Và cũng có thể sau câu chuyện này, nhiều bác sĩ sẽ chọn giải pháp an toàn nhất cho bản thân:
“Cứ đúng quy trình mà làm.”
Không nhờ ai. Không linh động. Không đưa bệnh nhân vào một vùng xám có thể khiến mình trở thành nhân vật trong bài báo sáng hôm sau.
Nếu kết quả cuối cùng là như vậy thì người thiệt chưa chắc chỉ có bác sĩ.
Nhưng bảo vệ lòng trắc ẩn của bác sĩ không có nghĩa là hợp thức hóa phong bì.
Cách tốt hơn là biến những gì hôm nay phải “nhờ” thành thứ ngày mai bệnh nhân có thể “đăng ký”; biến sự linh hoạt phụ thuộc vào một bác sĩ thành một quy trình minh bạch mà bất kỳ bệnh nhân nào có hoàn cảnh tương tự cũng được tiếp cận.
Khi đó bác sĩ không phải đánh cược nghề nghiệp của mình để giúp một người.
⸻ 🌐 passion.cuongdc.co 🌐 Telegram/CuongDC
